1. Indiening van je programma

Tijdslijnen

Hieronder staan twee tijdslijnen die belangrijk zijn voor de indiening van de volgende programma’s:

• Grote tijdslijn voor de voorbereiding (jan 2025 > dec 2026)

• Beoordeling P27-31: intern planningsproces van DGD (april 2026)

Twee aanvullingen bij de onderste tijdslijn:

1. Datum voorlopig advies. Het KB schrijft voor dat de voorlopige adviezen ten laatste beschikbaar zullen zijn op 1 november. Aangezien 1 november een feestdag is en dit jaar ook nog op een zondag valt, zullen ze al beschikbaar zijn op vrijdag 30 oktober 2026 (einde van de dag). Organisaties hebben dan tijd tot en met vrijdag 20 november (einde van de dag) om hun reacties op de voorlopige adviezen over te maken.
2. FundHub-vragen: DGD is volop programma’s aan het lezen en stelt vragen in FundHub die automatische mails genereren naar de verantwoordelijken bij de CMO en IA (degene met het inlogaccount). Een bezorgdheid is dat in de body van die mails staat dat er een antwoord verwacht wordt “binnen de 5 werkdagen”.
   Voor de volledigheid:> In de maanden juli en augustus is die timing niet strikt toe te passen. DGD begrijpt dat velen in de sector momenteel met vakantie zijn. DGD verwacht wel dat de vragen beantwoord worden, maar in de zomermaanden is het geen probleem als dit niet binnen de 5 werkdagen gebeurt. Laat de vragen gewoon niet liggen. Het is ook niet zo dat een antwoord niet behandeld zal worden als het – in juli en augustus – later dan 5 werkdagen gegeven wordt.Vanaf 1 september verwacht DGD wél dat organisaties de vragen binnen de 5 werkdagen beantwoorden. Deze strakke timing is nodig omdat DGD zelf een interne deadline vastgelegd heeft om de hele beoordelingsfase af te ronden tegen eind september. Op die manier hebben ze in oktober voldoende tijd om alle nodige coherentiechecks te doen.De vragen kan je ook gewoon op het FundHub-platform opvolgen en beantwoorden:> Op de pagina van het P27-31, klik je op “Comments overview”: 
   
   > Vanaf daar kan je verder klikken naar de vragen bij het programma of bij de outcomes: 
   

Eerste analyse P27-31

Op 15 juni 2026 werden bij DGD 43 programma’s ingediend: 10 programma’s van de IA en 33 programma’s van de CMO.

Hieronder vind je een eerste analyse met een paar sectorfoto’s. Drie dingen te onthouden:

1. Gemeenschappelijke programma’s. Voor het eerst zijn er meer organisaties die betrokken zijn in een gemeenschappelijk programma (56) dan in een individueel programma (25). Voor DGD betekent dit dat ze dit keer 18 programmadossiers minder moet verwerken t.o.v. de vorige cyclus (61 dossiers bij de P22-26 tegenover 43 dossiers voor de P27-31).
2. Vergelijking landenlijst P22-26 vs P27-31. Syrië is een nieuw land en er verdwijnen 5 landen op sectorniveau (Rwanda, Mauritanië, Nicaragua, Angola, Zimbabwe). Op sectorniveau worden die middelen vooral verschoven naar West-Afrika (Burkina Faso, Benin, Senegal) en Uganda. Palestina en Marokko zijn ook twee landen die sterk groeien.
   België (-1%) en RDC (-4%) blijven min of meer status quo.
3. Academische IA. VLIR-UOS, ARES en het ITG hebben een programma ingediend dat al 25% lager ligt dan hun subsidie in het vorige programma. Om op sectorniveau de 25% totale besparing door te voeren, moet er bij de rest van de ingediende programma’s nog 230 miljoen bespaard worden.

We brengen nog een paar andere zaken onder de aandacht:

• Er zijn 5 organisaties die dit keer een programma indienden en dit niet hadden gedaan in de cyclus P22-26: Cavaria, Amonsoli, ADRA, Institut Eco-conseil en Tearfund.
• Aan Franstalige kant zijn een aantal fusies met de indiening van de nieuwe programma’s ook finaal afgerond:
  • Louvain Coopération is gefuseerd met Geomoun, Rotary en ADA. (> LC)
  • Frères des Hommes is gefuseerd met Miel Maya Honing. (> FdH)
  • UCOOPIA is de fusie van ULB-Coopération & Eclosio. (> UCOOPIA)
• Rode Kruis Vlaanderen Internationaal en Croix-Rouge de Belgique worden IA vanaf 1/1/2027 (en worden in de analyse ook al als IA beschouwd).

• Eerste analyse programma’s P27-31

Toekenning medefinanciering en thematische prioriteiten

Toekenning medefinanciering

Minister Prévot heeft meer duidelijkheid gegeven over de wijze waarop de medefinanciering toegekend zal worden. Zijn brief daarover kan je hieronder downloaden. De kernelementen zijn de volgende:

• De Minister zet de budgettaire cadrage op 0% t.o.v. het huidige programma 2022-2026 OF het vorige programma 2017-2021. Organisaties mogen zelf kiezen en het hoogste bedrag nemen. Hoewel in de brief van de Minister staat “dat elke erkende organisatie maximaal de subsidie kan verwachten die daadwerkelijk werd toegekend onder programmacycli…”, gaat het wel degelijk over het budget dat aangevraagd mag worden. Het sectorvoorstel om een budgettaire cadrage van -10% in te voeren, is niet weerhouden, de keuze van het referentiebudget is dat wel.
• De kwaliteitslat voor outcomes werd verhoogd van 60% naar 70%. Het belang van kwaliteit stond ook centraal in het sectorvoorstel.
• Kwaliteit primeert ook op de strategische beoordeling, nl. 60% voor kwaliteit en 40% voor de aansluiting bij de strategische prioriteiten en methodologische benaderingen. Die 40% is echter wel een significant groter gewicht dan dat we gewild hadden en ook een significante sprong t.o.v. het verleden.

Thematische prioriteiten

DGD en het kabinet hebben een nota opgesteld met de strategische prioriteiten en methodologische aanpakken die de Minister geïdentificeerd heeft om – samen met de kwaliteit van de dossiers – te gebruiken voor de toewijzing van de medefinanciering voor de programma’s 2027-2031. Deze nota werd in de officiële versie van de programmaformat geïntegreerd.

Op aandringen van de federaties werden nog aanpassingen aan deze nota aangebracht zodat de specifieke kenmerken van WBE voldoende in aanmerking of gewaardeerd zouden worden bij de beoordeling van de programma’s:

• In de algemene beschrijving van de thematische prioriteiten wordt nu ook expliciet verwezen naar WBE;
• WBE-outcomes kunnen nu ook een waarde A binnen de thematische prioriteiten toegekend krijgen (wat initieel voor de prioriteiten ‘gezondheid’ en ‘stabiliteit’ niet het geval was)
• De reductionistische beschrijvingen van WBE binnen de prioriteiten ‘gezondheid’ en ‘stabiliteit’ werden geschrapt.

De aansluiting bij de strategische prioriteiten en methodologische benaderingen zal dus voor 40% meetellen bij de toekenning van de medefinanciering.

Formats programma 2027-2031

Programmaformat P27-31

• Definitieve NL versie (Bron: DGD, 10 april 2026)
• Definitieve FR versie (Bron: DGD, 10 april 2026)
• Engelstalige versie (Bron: Deepl-vertaling door de federaties op basis van definitieve NL versie dd 10 april 2026)
• Spaanstalige versie (Bron: Deepl-vertaling door de federaties op basis van definitieve NL versie dd 10 april 2026)

Budgetformat P27-31

• De budgetformat (Bron: DGD, 13 april 2026, meest definitieve versie)

Voorstelling van de programmaformat door DGD (6 maart 2026)

• Presentatie voorstelling programmaformat

FAQ Voorbereiding en Indiening Programma’s

Aanvullend op de rijke lijst van vragen en antwoorden in de FAQ (zie link hieronder), maakten de secretariaten van de federaties een overzicht van alle beschikbare informatie over partnerschappen, samenwerkingen en synergie. Onderstaand document moet helpen om door de bomen het bos (weer) te zien.

> Overzichtsdocument partnerschappen, samenwerkingen en synergie (1 juni 2026)

Programmadialogen (15 april – 15 juni 2026)

De details voor de organisatie van de mondelinge programmadialogen staan in dit document:

• Programmadialogen (georganiseerd tussen 15 april > 15 juni 2026) (NL)

Gemeenschappelijke programma’s

Enkel erkende CMO of IA kunnen een programma ter medefinanciering voorleggen aan DGD.

Gemeenschappelijke programma’s:

• Gemeenschappelijke programma’s en outcomes worden aangemoedigd door DGD en zijn ook opgenomen in de methodologische benaderingen die samen met de strategische prioriteiten van Minister Prévot voor 40% zullen meetellen in de toekenning van de medefinanciering.
• Lees hier meer over gemeenschappelijke programma’s (o.a. handleiding)

Gegroepeerde aanvraag:

DGD heeft de federaties laten weten dat zij, na intern overleg en goedkeuring, voorstellen om geen externe deskundigen in te zetten voor de beoordeling van programma’s die onder de gegroepeerde aanvraag vallen.

DGD vindt het namelijk logischer om deze programma’s in de komende cyclus op dezelfde manier te behandelen als de programma’s die rechtstreeks bij de overheid worden ingediend.

Het gaat hier uiteraard om een gerichte uitzondering voor de volgende cyclus, en niet om een heroverweging van het principe van de gegroepeerde aanvraag. De huidige omstandigheden rechtvaardigen dat de bijzondere beoordelingsmethode voor deze programma’s tijdelijk niet wordt toegepast.

• Met de aangekondigde bezuinigingen en de ex-ante begrotingskaders dreigt het aantal programma’s dat onder de drempels valt van de gegroepeerde aanvraaag groter te zijn dan in het verleden.
• De thematische kadering vereist een cruciale striktheid en uniformiteit. Het lijkt de DGD dan ook efficiënter om alle programma’s rechtstreeks te beoordelen om gelijke behandeling na te streven.
• Het inschakelen van externe deskundigen door de federaties en alle begeleiding die daarvoor nodig is, vertegenwoordigt een aanzienlijk budget en HR-middelen van de administratie. DGD is van mening dat dit budget zeker op een efficiëntere manier kan worden gebruikt, ten voordele van de sector.

DGD benadrukt echter dat deze maatregel niets afdoet aan het belang van de gemeenschappelijke programma’s, die zoveel mogelijk moeten worden bevorderd om de krachten te bundelen en de resultaten en impact van de interventies te versterken.

Veranderingstheorie (Theorie of Change) en het evaluatieplan

Voor alle informatie in verband met de veranderingstheorie of Theory of Change (ToC) verwijzen we graag naar hetbegeleidingstraject dat de federaties zijn opgestart in 2025 en dat loopt tot midden 2026. 

Een verschil met de vorige programma 2022-2026 is dat deze keer bij de indiening van het programma 2027-2031 naast een veranderingstheorie ook een evaluatieplan wordt opgevraagd als bijlage.

Meer informatie over dit nieuwe evaluatieplan kan je terugvinden op de webpagina morele verantwoording van je programma. 

Let wel: De bepaling dat er minimaal 1% van de directe kosten aan de uitvoering van het
evaluatieplan en audits van de interventie moet besteed worden, blijft behouden.

Deze 1% bepaling betreft dus enkel de audits van de partners. Meer info over de verdeling van je auditkosten vind je hier.

Wereldburgerschapseducatie in P27-31

Hieronder centraliseren we de informatie die nuttig kan zijn voor de ontwikkeling van België-outcomes (WBE) binnen het programma 2027-2031.

Volgende informatie kan teruggevonden worden:

• Link naar de strategienota WBE
• Link naar het GSK BE en het advies van DGD over het GSK BE
• Link naar de strategische prioriteiten van minister Prévot
• Link naar de voorstelling door DGD van het voorstellingsschema
• Link naar de FAQ over het voorstellingsschema
• Link naar de catalogus van geleerde lessen P2022-2026
• BeGlobal: linken naar hun programma, logische kader en theory of change
• Link naar summary report GENE-studie rond LNOB
• Link naar de presentatie van uitwisselingsessie 24/03/2026 met
  • Aandachtspunten voor WBE in het voorstellingsschema
  • Resultaten van de GSK BE bevraging omtrent programma-intenties van leden
  • De data-set van de resultaten van de bevraging van het GSK BE (maart 2026)
  • Verslag van de uitwisseling
• Aanbevelingen GSK BE voor P27-31: waar weergeven in het voorstellingsschema?

Traject ‘Writing winning proposals’ van Fiabel

Hieronder kunnen jullie 2 documenten terugvinden namelijk:

• een checklist voor het nieuwe programma 27-31
• een peer review grid voor het schrijven van kwalitatieve programma’s

Deze heeft Fiabel laten opstellen in samenwerking met MDF voor haar leden in het traject “Writting winning proposals”.

Sectorthema’s P27-31

Hieronder brengen we enkele thema’s onder de aandacht bij de opmaak van de DGD-programma’s 2027-2031. Dit zijn in principe geen thema’s die voor DGD centraal staan in het programma (sommige zijn al afgedekt door de screening van de organisatie), maar het zijn wel thema’s waar we de voorbije jaren als sector zelf sterk in geïnvesteerd hebben. Het zou jammer zijn als die kennis en goede praktijken vergeten worden. Een strategisch 5-jarenprogramma is immers hét moment om bepaalde thema’s te verankeren.

Het laatste punt (8 – BuZa) heeft natuurlijk niks met de eigen sectoragenda te maken, maar de inhoud is het waard om in dit overzicht mee op te nemen.

Eigen inbreng en valorisatie

Voor het programma van een erkende organisatie van de civiele maatschappij, bedraagt de subsidie maximaal 80 % van de reële kost van het programma en de eigen inbreng bedraagt ten minst 20 % van de reële kost van het programma.

Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste regels uit KB16 (Artikel 30).

Samenstelling van de eigen inbreng:

De eigen inbreng wordt samengesteld uit bronnen die exclusief afkomstig zijn uit lidstaten van de OESO of uit multilaterale organisaties, met uitsluiting van de subsidies toegekend door de Belgische Staat ten laste van het budget ontwikkelingssamenwerking.

Andere publieke middelen (bijvoorbeeld federale of regionale subsidies buiten het budget ontwikkelingssamenwerking) kunnen dus in principe wel in aanmerking komen.

Transparantie over de herkomst van de bronnen:

De organisatie zorgt voor transparantie over de herkomst van de eigen bijdrage aan de administratie. Wanneer de eigen bijdrage afkomstig is van publieke bronnen, informeert de organisatie deze publieke donoren over het doel van hun financiering als onderdeel van de eigen bijdrage van een Belgisch niet-gouvernementeel samenwerkingsprogramma.

Bij de financiële rapportering moet de organisatie volgens KB16 artikel 47:

• de bronnen van de eigen inbreng oplijsten, en
• aantonen dat publieke donoren hierover geïnformeerd zijn

Aanvaardbare vormen van bewijs zijn bijvoorbeeld:

• een opsomming van donoren
• een e-mail waarin de donor geïnformeerd wordt
• een letter of consent

Valorisatie

Valorisatie is de monetaire waarde van middelen die ter beschikking worden gesteld van het programma. Maximaal 25 % van de eigen inbreng mag bestaan uit valorisatie.

Tot 120 dagen voor het einde van het programma kan een organisatie een aanpassing van de valorisatiebeschrijving of berekeningsmethode aanvragen.

Belangrijke voorwaarden:

• De te valoriseren middelen moeten als directe kost opgenomen worden.
• Ze moeten beschreven worden in de subsidieaanvraag.
• De berekeningsmethode moet objectief onderbouwd zijn, gebaseerd op de commerciële oplevering van soortgelijke goederen goederen of diensten, verminderd met eventuele afschrijvingen.