Evenwaardige partnerschappen
Samenwerking met partners wereldwijd staat centraal in onze werking. De macht in partnerrelaties is echter vaak scheef verdeeld en weerspiegelt oude koloniale verhoudingen.
Herbalanceren van macht
Hoe bevorderen we een cultuur van wederzijds respect én inspraak? Hoe start je de dialoog over meer gelijkwaardig partnerschap, zowel binnen je eigen organisatie, als met je partners?
Om duurzame resultaten te bereiken, is het cruciaal om gelijkwaardige en gebalanceerde partnerschappen te ontwikkelen. Dit vereist een verschuiving van de macht in de klassieke donor-ontvangerrelatie.
Sinds februari 2020 brengen ngo-federatie en 11.11.11 daarom de leden van de werf dekoloniseren, gelijkwaardige partnerschappen & ontkokering regelmatig samen om over machtsverschuiving in partnerrelaties uit te wisselen en expertise op te bouwen, met als doel verandering in de hele sector teweeg te brengen.
Waarom zijn evenwaardige partnerschappen zo belangrijk?
De opdeling in Zuid en Noord is voorbijgestreefd. Ngo’s vertrekken steeds nadrukkelijker vanuit rechten die wereldwijd voor iedereen dezelfde zijn. De uitdagingen die bestaan in België leven ook elders in de wereld.
De kennis om die globale uitdagingen aan te pakken zit ook overal in de wereld. Het idee dat alleen het Westen de expertise, de technologie en de mensen in huis heeft die het verschil kunnen maken, gaat op de schop.
Daarom moeten we ook de dialoog aangaan met onze partners en mensen uit voormalig gekoloniseerde landen. Zonder hun participatie en inspraak kunnen we niet verder bouwen aan de toekomst. Door actief te luisteren naar hun perspectieven en waardenkaders met betrekking tot de strijd voor lokale en globale sociale rechtvaardigheid kunnen we onze eurocentrische blik loslaten, interne discussie voeden en uitwisselen over obstakels en goede praktijken.
Wij zijn het aan onszelf en aan onze partners in de wereld verplicht om, zonder taboes en zonder complexen, ons wereldbeeld en onze (machts)positie ter discussie te stellen. Niet om al die mensen die zich met hart en ziel inzetten een schuldgevoel aan te praten. Wel omdat uit dit inzicht evenwaardige globale partnerschappen groeien voor een duurzame, gelijke wereld. De legitimiteit van onze sector hangt ervan af.
Een eerste stap: Shift the Power-onderzoek
Hoe ervaren Afrikaanse middenveldorganisaties de machtsverhoudingen in hun samenwerking met Belgische ngo’s? Wat betekent ’machtsverschuiving‘ voor hen in de praktijk?
Op initiatief van de werkgroep ‘Gelijkwaardige Partnerschappen’ lieten ngo-federatie en 11.11.11, in samenwerking met Acodev, een onderzoek uitvoeren. Het project ‘Shift The Power – into practice’ heeft als doel discussie en actie rond gelijkwaardige partnerschappen te stimuleren. Het onderzoek richtte zich op het perspectief van 10 Afrikaanse middenveldorganisaties die samenwerken met en financiering ontvangen van Belgische ngo’s, in zeven landen: Benin, Burkina Faso, Burundi, Niger, de Democratische Republiek Congo, Rwanda en Tanzania.
Het project werd in het voorjaar van 2022 uitgevoerd door twee onderzoeksters van INTRAC, Brigitte Iyeli (DRC) en Lucy Morris (VK). Zij stelden midden oktober de bevindingen en aanbevelingen voor aan de sector tijdens een online sessie. Het finale rapport verscheen in november 2022.
Onderstaande quote weerspiegelt alvast een cruciale leerles die de nood & het engagement die we als sector nemen rond evenwaardigere partnerschappen enkel en alleen maar nog meer kracht bijzet.
The power of simply creating a confidential space for a conversation is not to be underestimated, and for most of these African CSO partners the study provided their first ever opportunity to discuss this important topic. As a result, they are sincerely hoping that the recommendations from this research will be acted upon.Brigitte Iyeli u0026 Lucy Morris (INTRAC)
Power Awareness Tool
Partos, de federatie van ngo’s in Nederland, en ngo‑federatie bundelen hun krachten om de Power Awareness Tool (PAT) breder te verspreiden en het gesprek over machtsverhoudingen in partnerschappen te versterken. De PAT, ontwikkeld door Partos in 2024, wordt de komende jaren gezamenlijk gehost om een groter en diverser publiek te bereiken en organisaties te ondersteunen bij het realiseren van meer evenwaardige partnerschappen.
Benieuwd hoe machtsverhoudingen in jullie partnerschap écht werken?
De Partos Power Awareness Tool (PAT) helpt je om eerlijk te kijken naar besluitvormingsprocessen, zodat ieders stem telt en macht verschuift waar dat nodig is. Klaar om erin te duiken en macht constructief in te zetten binnen jullie samenwerking? Probeer het nu!
Wat is de Power Awareness Tool?
Zoals de naam al aangeeft, maakt de PAT partners in internationale samenwerking bewust van machtsrelaties door deze zichtbaar te maken. In elke samenwerking speelt besluitvormingsmacht een vaak stille, maar cruciale rol. Wie beslist wat – en hoe – kan een partnerschap versterken of juist onder druk zetten. De Power Awareness Tool (PAT) is een online instrument dat deze dynamieken inzichtelijk maakt en helpt verkennen hoe macht eerlijker verdeeld kan worden, met betrokkenheid van alle partners.
Waarom is dit belangrijk?
In veel partnerschappen blijven machtsongelijkheden bestaan. Om deze beter in kaart te brengen én bespreekbaar te maken in een partnerschap ontwikkelde Partos, de federatie van ngo’s in Nederland, de Power Awareness Tool. Sinds 2026 co-host ngo-federatie deze tool om het gebruik van de tool verder te stimuleren wereldwijd.
Wat doet de tool?
De PAT biedt een eerste stap richting eerlijkere besluitvorming in internationale partnerschappen. De tool helpt je om:
- Belangrijke besluitvormingsonderwerpen te identificeren en te zien wie de macht heeft.
- Misverstanden en spanningen te voorkomen die samenwerking kunnen ondermijnen.
- Open en eerlijke gesprekken te voeren over besluitvormingsprocessen.
- Afspraken te maken over hoe alle partners op een passende manier betrokken worden.
- Automatische rapportages te genereren om inzichten eenvoudig te delen.
- Gecentraliseerde informatie te gebruiken via geïntegreerde FAQ’s en bronnen over machtsbewustzijn.
- Taalflexibiliteit te benutten: de tool is beschikbaar in het Engels en Frans.
Hoe werkt het?
Maak eerst een Power Awareness Tool (PAT)-account aan. Daarmee krijg je toegang tot het PAT-dashboard, waar je als facilitator een sessie kunt starten of als deelnemer kunt aansluiten. We raden sterk aan om met een (externe) facilitator te werken die partners begeleidt in de reflectie op macht en besluitvorming.
Tijdens een PAT-sessie volg je eenvoudig de stappen:
- Kom samen met je partnerschap en start een PAT-sessie.
- Bepaal gezamenlijk de belangrijkste besluitvormingsonderwerpen.
- Reflecteer op het huidige én gewenste niveau van besluitvorming.
- Maak afspraken over concrete acties voor verandering.
Wil je meer weten?
Bekijk dan de online lancering van de Power Awareness Tool.
Krap in tijd? Gebruik dan de onderstaande tijdscodes om snel de uitleg te vinden die jij nodig hebt:
6:46 – 9:39 : Waarom is de Power Awareness tool nuttig? (3min)
9:40 – 13:29 : Wat houdt de power Awareness tool in en hoe werkt het in grote lijnen? (4min)
21:30 – 24:40 : Wat is er nieuw in de digitale versie van de PAT – voordien bestond deze enkel in een pdf versie? (3min)
26:28 – 34.10 : Hoe werkt de tool in de praktijk voor enerzijds facilitator en deelnemers? (8min)
34:33 – 35:48: Gegevensbescherming en privacy bij het gebruik van de tool (1min)
Naar de Power Awareness ToolPower Awareness Tool (pdf-version)
Way forward
Aan de hand van het rapport zetten we momenteel verdere stappen met partners & leden om te komen tot evenwaardigere partnerschappen. We wisselen verder uit met de werkgroep ‘dekoloniseren, gelijkwaardige partnerschappen & ontkokering’ over goede praktijken en uitdagingen en zetten concrete experimenten op poten.
