Werkgroep gender

Maak kennis met de complexe dynamiek van seksuele en genderdiversiteit binnen internationale solidariteit tijdens deze workshop, ontwikkeld door çavaria, in samenwerking met LGBTI+ organisaties in DR Congo en Rwanda.

Hoe zit het met de rechten van LGBTI+ personen in de partnerlanden van Belgische ngo’s? Kunnen we als Belgische ngo rond deze thematiek werken zonder de relatie met onze partners onder druk te zetten? Komen vrouwenrechten niet in gevaar als we te veel op LGBTI+ personen focussen? Het zijn vragen die vaker terugkomen binnen de sector van ontwikkelingssamenwerking.

De sessie was gericht op (werknemers van) ngo’s die binnen hun internationale werking in aanraking komen met uitdagingen rond seksuele en genderdiversiteit. En dat zijn er heel wat: veel van de thema’s waar ngo’s rond werken hebben een rechtstreekse impact op LGBTI+ personen. Denk maar aan SRGR, gezondheidszorg, waardig werk en mensenrechten. Vaak is er een drempel om expliciet rond deze thematiek aan de slag te gaan, omwille van een lokale context die niet altijd even ontvankelijk is daarover. Daarom wou çavaria graag duiding geven en het gesprek aangaan. In deze interactieve workshop gingen we dieper in op drempels waar ngo’s tegenaan botsen, gaven we historische én actuele kadering mee en bespraken we manieren waarop we ons daarbinnen kunnen navigeren. Met lokale gemeenschappen als centrale uitgangspunt boden we tools aan om LGBTI+ inclusief aan internationale solidariteit te doen.

PP van deze vorming 

2de werkgroep gender op 13 juni 2024

De tweede gender werkgroep vond plaats op 13 juni 2024 (9.30 tot 13.30u) in zaal #AllemaalMensen op het 5de verdiep van het kantoor van ngo-federatie (vlasfabriekstraat 11 – 1060 Brussel).

Op de agenda stond deze keer een inspirational talk van Yanni Deneweth (Vrouwenraad). Yanni nam ons mee in de LGBTQIA+-beweging en feminisme, twee bewegingen die met gendergelijkheid bezig zijn. In hoeverre overlappen ze elkaar? Kunnen ze samenwerken? In deze talk deed Yanni beide bewegingen uit de doeken en we bespraken de gelijkenissen en de verschillen.

Daarna volgde een interactieve sessie met Laura Vincx over best practices van Oxfam België: hoe feminisme & gendermainstreaming in praktijk brengen binnen je organisatie.

Algemene PP

PP vrouwenraad

PP Oxfam praktische toelichting

De derde gender werkgroep vond plaats op 7 november 2024 (14u tot 17u) in zaal #ClimateJustice op de gelijksvloer van het kantoor van ngo-federatie (vlasfabriekstraat 11 – 1060 Brussel).

Deze keer  wisselden we uit over hoe gender in een geïntegreerde samenwerking aanpakken.

We hadden een boeiend panel uitgenodigd, waarbij vertegenwoordigers van het GSK Waardig werk, GSK Guinee en GSK sociaalecologische veerkracht (SECORES) toelichten hoe ze gendergelijkheid opnemen in hun werking. Uiteraard was er ook de mogelijkheid om vragen te stellen.

Om de vergadering af te sluiten besproken we ook nog de resultaten van onze samenwerking en blikken we alvast vooruit naar 2025.

Algemene PP

Gender is een transversaal thema’s dat zowel op organisatieniveau als in de programma’s meer en meer aan belang wint. Wil je graag uitwisselen met collega’s over tips and trics om gender te mainstreamen op organisatie- en programmaniveau? Of ben je geïnteresseerd in de linken tussen gender en gelijkwaardig partnerschap, gender en dekolonisatie, gender en diversiteit, etc.? Wil je samen op zoek gaan naar de meest boeiende en noodzakelijke gendervormingen?

Sluit aan bij het gender platform of vraag meer info: iseult.kestelyn@ngo-federatie.be en Wiske.Jult@11.be

Opstart platform 

Met het gender platform wil de ngo-federatie leden samenbrengen om uit te wisselen en na te denken over hoe we gender beter kunnen integreren in de praktijk. Ngo-federatie en 11.11.11 lanceerde het eerste genderplatform op 2 februari 2023. We bepaalden samen de verwachtingen voor het platform, de doelstellingen en manier van samenwerking. Daarnaast hadden we een eerste inspiratie sessie

Eerste inspiratiesessies van WSM en Plan

Enkele leden deelden al hun ervaringen rond gender tools.

Hoe ga je gendertransformatief te werk in je ‘internationale samenwerking’? Hoe een evenwicht bewaken tussen een op rechten gebaseerde aanpak en context gebonden werken? Hoe zorgen we voor gelijkwaardige en evenwichtige dialoog? Welke balans respecteren tussen gender als onderdeel van cultuur versus als universeel gegeven? En hoe garandeer je dat iedereen zijn rechten kent en er mee aan de slag kan? Hoe hou je hierbij rekening met kruisende discriminaties (intersectionaliteit)?

Deze relevante vragen zorgden meteen voor een pittige eerste inspiratiesessie, waarmee we de werf aftrapten begin 2023. Ineke Adriaens deelde de inzichten van de Plan International België en daagde ons uit om na te denken over op een zinvolle en systematische manier rond gendergelijkheid aan de slag te gaan in internationaal werk. Om in te schatten hoe gendertransformatief een project of programma is ontwikkelden ze een tool “Gender Transformative Marker”. Zo volgen ze fundamentele veranderingen van bij de opstart tot het einde van een project op.

Klaar Degroote van We Social Movement (WSM) ging dan weer dieper in op wat gender mainstreaming betekent binnen een middenveldorganisatie  en in kader van een werking in België. Om deze strategische discussie te voeren richtten ze een gendercel op waarin verschillende geledingen vertegenwoordigd zijn en organiseren ze jaarlijks vormingen. WSM ontwikkelde enkele jaren terug een stappenplan naar gender. Gendergelijkheid blijft echter een werk van lange adem en vergt blijvende reflectie. De komende maanden werkt WSM verder op een gendertoets en zet blijvend in op op een beter bewustwording rond het begrip.

Enkele geleerde lessen uit deze eerste sessie

• Definieer gender (m/v/x) voor en binnen je organisatie;
• Zeg voor wat je staat en durf dit af te dwingen voor het personeel en in de uitvoeringsstrategie
• Interneer je visie op gendergelijkheid en organiseer vormingen. (Ook door doe oefeningen)
• Vertrek vanuit het “do no harm” principe
• Maak een analyse van machtsevenwichten  maar ook van de risico’s (mogelijke backlash)
• Gebruik lokale kaders en tools om de discussie rond normen en machtsevenwichten bespreekbaar te maken
• Werk met lokale experten, kennis en organisaties of ervaringsdeskundigen. Investeer in peer-to-peer sessies , of via samenwerkingen met organisaties ter plaatste.
• Diversifieer in je doelgroepen bij vormingen (verschillende perspectieven binnenbrengen bv van jongeren)
• Vertrek uit de gevolgen van bepaalde normen, machtsevenwichten en formuleer vandaaruit alternatieven voor de bestaande ongelijkheden

Volgende stappen en platformen

Met het platform zetten we in op onderlinge uitwisseling en expertise uitbouwen. We zien dat heel wat van onze leden interessante tools en manieren van werken hebben. We willen de bewustwording blijvend stimuleren en de sector ook komende tijd inspireren om er verder mee aan de slag te gaan. De komende periode focussen we op gender mainstreaming en hoe aan de slag te gaan met het thema in eigen organisaties.  In mei organiseren we een volgend overleg en nodigden we opnieuw een externe expert uit om een toelichting te geven over gender mainstreaming. In september komen we dan nog eens fysiek samen en nodigen we iemand uit om te spreken over hoe we tot inclusievere organisaties komen.

In november volgt er een laatste digitaal overleg waarop we graag een onze geleerde lessen overlopen en een actieplan 2024 opzetten.

Algemene PP

PP Plan

PP Trias

Stappenplan WSM

Tijdens het tweede gender platform lieten we ons inspireren door het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen. Ze daagden ons uitrond het toepassen van gendermainstreaming (zie ppt hieronder).

Uiteraard was er ook tijd voor uitwisseling, discussie en bespreking van goede praktijken

Tips and tricks om aan gendermainstreaming te doen in je organisatie:

• You are in it for the long run: bedrijfscultuur, normen en waarden verander je niet van dag op dag
• Kijk naar de gevolgen van maatregelen; ook de onbedoelde!
• Neem preventieve maatregelen
• Betrek iedereen en zorg voor een diverse ambassadeursgroep
• Zorg voor peer-to-peer leerervaringen, ook voor leidinggevenden
• Neem structurele maatregelen en zorg voor een gesystematiseerde toepassing (structuur/beleid/budget)
• Werk aan de “WHY”: intrinsieke motivatie zorgt voor de beste resultaten
• Laat een externe blik je organisatie screenen

Hierna volgde nog een reflectie over de toekomstige plannen en noden van onze leden. Vormingen kwamen aan bod maar ook de nood aan het delen van goede voorbeelden zoals bv inclusief genderbeleid.

Na een focus op organisatieniveau  moeten we ook de programma’s voor de komende jaren onder de loep nemen. Het volgende platform focust op het thema inclusieve organisaties.

Algemene PP

PP Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen

Tijdens de derde gender werkgroep lieten we ons inspireren door Trias. Ze stelden hun RUTA-traject voor gendermainstreaming voor, een tool om aan een gender en inclusiebeleid te werken. Trias blijft  gender expliciet benoemen in hun processen omdat het streven naar gendergelijkheid cruciaal is binnen het economisch weefsel waarbij ze streven naar een rechtvaardige samenleving.

Met het RUTA-traject begeleidt Trias veranderingsprocessen rond inclusie bij hun partners.

Het startpunt is luisteren en definiëren wat ontbreekt.

Het is een duurzaam traject en bestaat niet uit eenmalige sensibiliseringsacties. Iedere organisatie die er mee aan de slag gaat, kan een uniek plan van aanpak opstellen. Uiteraard wordt in de tool ook aandacht besteed aan het meten van de vooruitgang bij de uitvoering.

Het bestaat uit drie pijlers, 20 stappen en 25 tools waaruit gekozen kan worden om een beleid uit te werken naargelang eigen noden.

Je kan de volledige presentatie onderaan terugvinden.

Uiteraard was er ook tijd voor uitwisseling, discussie en bespreking van goede praktijken.

De volgende vergadering staat in functie van de planning van 2024.

Heb je nog vragen of wil je ook graag je gender plannen met ons delen?

Sluit aan bij het gender platform of deel je info via: iseult.kestelyn@ngo-federatie.be en Wiske.Jult@11.be

Algemene PP

PP inclusiebeleid Trias