Werkgroep Adaptive Programming
Adaptive programming erkent dat het niet mogelijk is om alle complexiteiten van een project van tevoren te voorspellen of te begrijpen. Bovendien is het ook niet altijd mogelijk om, wanneer we een project uitvoeren, vanaf het begin te weten hoe we een bepaald resultaat best bereiken.
Hier vind je alle output die gegenereerd werd door de werkgroep adaptive programming. Deze output vertolkt niet noodzakelijk het standpunt van de hele sector, maar dient zuiver geïnterpreteerd te worden als inspiratie bij het in de praktijk brengen van adaptive programming.
Inspiratiedocument geleerde lessen
Waarom en voor wie?
Waarom?
Adaptieve programmering komt gedeeltelijk voort uit adaptive management.
Adaptief management is een aanpak die bestaat uit ‘aanpassingen die systematisch en strategisch zijn volgens een leeragenda’. Het bevat de volgende kenmerken:
1. Contextspecifieke, lokaal aangestuurde oplossingen;
2. Experimenteren, vooral wanneer de doelstellingen bekend zijn en de processen flexibel zijn;
3. Een strategie om te ‘leren, te itereren en aan te passen’.
Adaptive programming erkent dat het niet mogelijk is om alle complexiteiten van een project van tevoren te voorspellen of te begrijpen. Bovendien is het ook niet altijd mogelijk om, wanneer we een project uitvoeren, vanaf het begin te weten hoe we een bepaald resultaat best bereiken.
Dit is met name het geval bij projecten in een veranderlijke context, bijvoorbeeld door veranderingen in de politieke, economische of veiligheidscontext. De aanpak legt de nadruk op “al doende leren”, waarbij hypothesen expliciet worden getest en leren centraal staat in een programma.
We gaan dus aan de slag om uit te zoeken hoe we onze theory of change (ToC) kunnen gebruiken als dynamische tool. Impact kan enkel aangetoond worden als er ook voldoende vrijheid er is om je planning aan te passen aan soms gewijzigde contexten, actoren, etc.
Voor wie?
• Programma en MEL-verantwoordelijken (kan ook 1 zelfde persoon zijn voor beide functies)
• Iedereen met intrinsieke motivatie om te leren
De bedoeling van deze werf is om in kleinere groep uit te wisselen over het thema leren op programmaniveau: hoe je programma of je aanpak bijsturen vanuit geleerde lessen die je onderweg opmaakt?
WG AP 31/03/2026
WG Adaptive Programming en WG Financiën gaan samen aan de slag met als thema flexibele financiering.
Hoe kan je binnen je meerjarenprogramma ruimte creëren om nieuwe aanpakken te testen en te leren samen met partners? En hoe kan je middelen voor experimentatie concreet opnemen in je programmabudget?
Tijdens dit uitwisselingsmoment zullen we uitwisselen over flexibele fondsen: funds for experimentation.
Dit onderwerp sluit aan bij de studie “Rebalancing Power: An Analysis of Equitable Funding Models and Their Implications for Belgian NGOs” (HIVA), waaruit flexibele fondsen inbouwen in het programmabudget een concrete aanbeveling is.
Het doel van deze uitwisseling is:
- organisaties inspireren die overwegen om experimentatiefondsen op te nemen in hun programma;
- ruimte creëren voor collectief leren en het delen van ervaringen en praktijken
PP uitw sessie fin flex
WG AP 25/09/2025
In deze werkgroep kwamen de volgende vragen aan bod:
- ToC en op welk niveau zetten we de ToC in functie van de doelstelling(en)? Volledig programma of outcome niveau? Voor- en nadelen van deze aanpak
- Hebben we goede hypotheses en leervagen? Enkele voorbeelden van de deelnemers analyseren
- Hoe de link maken met goede evaluatievragen?
Algemene PP WG AP 25/09/2025
WG AP 19/06/2025
Op agenda stond een getuigenis van FOS van hoe ze de link maken vanuit Outcome mapping (OM) en Outcome harversting (OH) met het resultatenkader (voor het nieuwe programma).
Daarna konden we verder uitwisselen aan de hand van de volgende vragen:
- Hoe linken we resultatenkader (logframe) en outcomes (ToC) vanuit OM en OH?
- Werken we nog met een resultatenkader/logframe of zijn er betere tools om het resultaten niveau te monitoren?
- Hoe betrekken we de partners hierbij? Monitoren we samen op elk niveau (en met welke tools)? Of is er een taakverdeling in het monitoren van bepaalde data?
PP getuigenis FOS WG AP
WG AP 20/03/2025
Tijdens deze werkgroep wisselden we uit over hoe enkele belangrijke elementen van adaptive management toegepast worden in de organisaties:
Flexibiliteit
- Hebben we het vermogen om (bijvoorbeeld strategieën, plannen en middelen) aan te passen als reactie op contextuele veranderingen?
- Zijn er beperkingen die programma’s dwingen zich aan vooraf bepaalde plannen te houden?
Responsiviteit
- Houden we consequent rekening met de (veranderde) context (begrip nodig van lokale politiek en macht)?
- Zijn we voldoende innovatief (voorstellen doen en testen wat we denken dat zou kunnen werken)?
Doelgericht leren
- Is er voldoende reflectie? Testen we de programmagrondslagen en aannames en stellen we ze bij?
- Leidt dit tot aanpassingen in strategie en programmering (naarmate ons begrip en onze invloedspositie evolueert)?
Cultuur
- Is er vertrouwen & empowerment vanuit het management?
- Is er een ondersteunende manieren van werken en werken we samen op basis van vertrouwen?
Algemene PP WG AP 20/03/2025
WG AP 22/10/2024
In deze werkgroep kwamen de volgende vragen aan bod:
- Wat beschouwen jullie als belangrijke elementen van wendbaarheid of flexibiliteit in jullie huidige programma en op welk niveau situeren deze zich?
- Wat is noodzakelijk binnen het programma schema opdat de uitvoering van het programma flexibel kan verlopen? Is er een verschil voor de uitvoering van het programma in fragiele contexten?
- Welke type indicatoren (kwalitatief, kwantitatief, SMART, SPICED, etc.) gebruiken jullie binnen het programma en is er een specifieke argumentatie voor dit type indicatoren? Hoe flexibel zijn jullie indicatoren?
- Hoe belangrijk is de cultuur en het leiderschap van de organisatie om wendbaar te kunnen zijn (veilig te kunnen falen)?
Algemene PP WG AP 22/10/2024
WG AP 28/05/2024
In deze tweede werkgroep van dit jaar stond op de agenda:
- Uitwisseling over leervragen: Wat leren we wel en niet uit ons M&E data?
- Getuigenis van JFW over informele thematische uitwisseling via foto uitdagingen.
- Stellingen met debat
Algemene PP WG AP 28/05/2024
WG AP 22/02/2024
In de eerste werkgroep van dit jaar stond op de agenda:
- Planning werkgroepen in 2024
- Overlopen proces van geleerde lessen per organisatie. Dit om te komen tot een document dat niet enkel inspiratie biedt voor de inhoud van de geleerde lessen maar ook voor het proces.
Algemene PP WG AP 22/02/2024
WG AP 14/09/2023
In deze 3derde werkgroep van het jaar stond het volgende op de agenda:
- Herhaling doelstellingen van deze werkgroep voor de nieuwe deelnemers
- Inspiratie sessie door Trias over process monitoring met outcome harvesting, timeline en contribution analysis
- Stand van zaken comité geleerde lessen (voorbereiding voor sessie geleerde lessen in najaar)
WG AP 29/06/2023
Op de agenda stond een verdere toelichting en kadering van het concept adaptive programming en waarom de focus op leren (vanuit je programma) ligt.
We lieten ons verder inspireren door onze collega’s over twee thema’s:
- Oxfam presenteerde zijn ervaring van hoe ze komen tot een contextanalyse (zie ppt hieronder)
- Ngo-federatie getuigde over het belang van het kiezen in welke hypotheses te monitoren en welke niet? (zie algemene ppt)
Ook werd er besloten dat we ons met een klein groepje (FIAN, Quinoa, Solidagro, Viva Salud, Oxfam en ngo-federatie) zullen buigen over inspirerende richtvragen voor de geleerde lessen.
WG AP 28/03/2023
In deze eerste werkgroep “adaptive programming” kwamen de volgende onderwerpen aan bod:
- kennismaking,
- verwachtingen van de deelnemers,
- het waarom van dit platform,
- doelstellingen en samenwerkingsmodaliteiten
- Inspiratiesessie door Caritas over monitoring TOC op basis van leervragen.
Hieronder alvast de ppt van Caritas over het monitoren van de ToC en de algemene ppt.
