Evenwaardige partnerschappen
Samenwerking met partners wereldwijd staat centraal in onze werking. De macht in partnerrelaties is echter vaak scheef verdeeld en weerspiegelt oude koloniale verhoudingen. Hoe bevorderen we een cultuur van wederzijds respect en samenspraak? Hoe start je de dialoog over meer gelijkwaardig partnerschap, zowel binnen je eigen organisatie, als met je partners?
Waarom zijn evenwaardige partnerschappen belangrijk?
Om duurzame resultaten te bereiken, is het cruciaal om gelijkwaardige en gebalanceerde partnerschappen te ontwikkelen. Dit vereist een verschuiving van de macht in de klassieke donor-ontvangerrelatie.
De opdeling in Zuid en Noord is ook voorbijgestreefd. Ngo’s vertrekken steeds nadrukkelijker vanuit rechten die wereldwijd voor iedereen dezelfde zijn. De uitdagingen die bestaan in België leven bovendien ook elders in de wereld.
De kennis om die globale uitdagingen aan te pakken zit ook overal. Het idee dat alleen het Westen de expertise, de technologie en de mensen in huis heeft die het verschil kunnen maken, gaat op de schop.
Daarom moeten we ook de dialoog aangaan met onze partners en mensen uit voormalig gekoloniseerde landen. Zonder hun participatie en inspraak kunnen we niet verder bouwen aan de toekomst.
Door actief te luisteren naar hun perspectieven en waardenkaders met betrekking tot de strijd voor lokale en globale sociale rechtvaardigheid kunnen we onze eurocentrische blik loslaten, interne discussie voeden en uitwisselen over obstakels en goede praktijken.
Wij zijn het aan onszelf en aan onze partners in de wereld verplicht om, zonder taboes en zonder complexen, ons wereldbeeld en onze (machts)positie ter discussie te stellen. Niet om al die mensen die zich met hart en ziel inzetten een schuldgevoel aan te praten. Wel omdat uit dit inzicht evenwaardige globale partnerschappen groeien voor een duurzame, gelijke wereld. De legitimiteit van onze sector hangt ervan af.
Studies in het kader van evenwaardige partnerschappen
-
Study Rebalancing Power: An Analysis of Equitable Funding Models and Their Implications for Belgian NGOs (2025)
How can Belgian NGOs build more equitable partnerships? A recent study commissioned by ngo-federatie and ACODEV, and conducted by HIVA and Radboud University, explores pathways toward more equitable funding relations and provides recommendations for moving forward.
Key Takeaways of the study:
- Beyond equality, towards equity
- “Equality” implies uniform power distribution, but “equity” acknowledges existing disparities in power, interests, and capacities.
- Definition for equitable funding mechanism: “A funding arrangement that simultaneously facilitates a) a larger share and easier access to resource flows to partners in the Majority World and b) allows them to exercise their agency on how resources should be used”
- The research brings five funding mechanisms to the surface and reviews them with regard to equity:
- Participatory grantmaking – most aligned with decolonised principles.
- General Operating Support (GOS)
- Consortia and networks with Southern leadership
- Pooled funding
- Direct funding
While each mechanism contributes valuable elements to building equitable relationshps, none fully meets the criteria for equity. Each funding mechanism has potential, but practices must be regularly reevaluated to deliver the most favorable effects.
- Belgian NGOs are more reluctant to experiment with equitable mechanisms, despite opportunities within the DGD framework. This reluctance often stems from fear of accountability risks and loss of control. Therefore risk management remains the foremost challenge.
- Practical recommendations for Belgian NGOs
- Gradually transition toward power-sharing, with regular evaluations and dialogue.
- Address biases and power dynamics using tools like the Power Awareness Tool.
- Create safer spaces for open dialogue with partners.
- Dedicate funds for experimentation with flexible, participatory approaches: allocate small budgets to test innovative, participatory approaches with lighter reporting requirements.
- Transfer parts of financial management responsibilities step by step:
- Allow partners to manage a share of project budgets (e.g., 10–20%) for contingencies.
- Dedicate part of funding to overhead costs.
- Align projects with partners’ strategic priorities.
- Beyond equality, towards equity
-
Studie decentralisering (2024)
Draagt decentralisatie bij tot meer evenwaardige partnerschappen en hoe kunnen ngo’s zich het best organiseren om decentralisering betaalbaar te houden?
Een antwoord op deze vragen lees je in deze studie over decentralisering.
- Consulteer de studie hier
-
Shift The Power Onderzoek (2022)
Hoe ervaren Afrikaanse middenveldorganisaties de machtsverhoudingen in hun samenwerking met Belgische ngo’s? Wat betekent ’machtsverschuiving‘ voor hen in de praktijk? Op initiatief van de toekomstwerf Gelijkwaardige Partnerschappen lieten ngo-federatie en 11.11.11, in samenwerking met Acodev, een onderzoek uitvoeren.
Het project ‘Shift The Power – into practice’ heeft als doel discussie en actie rond gelijkwaardige partnerschappen te stimuleren. Het onderzoek richtte zich op het perspectief van 10 Afrikaanse middenveldorganisaties die samenwerken met en financiering ontvangen van Belgische ngo’s, in zeven landen: Benin, Burkina Faso, Burundi, Niger, de Democratische Republiek Congo, Rwanda en Tanzania.
Het project werd in het voorjaar van 2022 uitgevoerd door twee onderzoeksters van INTRAC, Brigitte Iyeli (DRC) en Lucy Morris (VK). Zij stelden midden oktober de bevindingen en aanbevelingen voor aan de sector tijdens een online sessie. Het finale rapport verscheen in november 2022 in het Frans en het Engels.
Onderstaande quote weerspiegelt alvast een cruciale leerles die de nood & het engagement die we als sector nemen rond evenwaardigere partnerschappen enkel en alleen maar nog meer kracht bijzet.
“The power of simply creating a confidential space for a conversation is not to be underestimated, and for most of these African CSO partners the study provided their first ever opportunity to discuss this important topic. As a result, they are sincerely hoping that the recommendations from this research will be acted upon.” – Brigitte Iyeli & Lucy Morris (INTRAC)
Ngo-federatie has outlined concrete tips to help embed equitable funding into programme design. The tips below integrate the strengths of the funding mechanisms highlighted in the study by HIVA.
Disclaimer: These tips are intended as a tool for reflection on integrating equitable funding into programme design. The tips have not been validated by DGD and should be seen as a collection of ideas and critical questions for inspiration, not as a definitive blueprint.
Power Awareness Tool
Partos, de federatie van ngo’s in Nederland, en ngo‑federatie bundelen hun krachten om de Power Awareness Tool (PAT) breder te verspreiden en het gesprek over machtsverhoudingen in partnerschappen te versterken. De PAT, ontwikkeld door Partos in 2024, wordt de komende jaren gezamenlijk gehost om een groter en diverser publiek te bereiken en organisaties te ondersteunen bij het realiseren van meer evenwaardige partnerschappen.
Benieuwd hoe machtsverhoudingen in jullie partnerschap écht werken?
De Partos Power Awareness Tool (PAT) helpt je om eerlijk te kijken naar besluitvormingsprocessen, zodat ieders stem telt en macht verschuift waar dat nodig is. Klaar om erin te duiken en macht constructief in te zetten binnen jullie samenwerking? Probeer het nu!
Wat is de Power Awareness Tool?
Zoals de naam al aangeeft, maakt de PAT partners in internationale samenwerking bewust van machtsrelaties door deze zichtbaar te maken. In elke samenwerking speelt besluitvormingsmacht een vaak stille, maar cruciale rol. Wie beslist wat – en hoe – kan een partnerschap versterken of juist onder druk zetten. De Power Awareness Tool (PAT) is een online instrument dat deze dynamieken inzichtelijk maakt en helpt verkennen hoe macht eerlijker verdeeld kan worden, met betrokkenheid van alle partners.
Waarom is dit belangrijk?
In veel partnerschappen blijven machtsongelijkheden bestaan. Om deze beter in kaart te brengen én bespreekbaar te maken in een partnerschap ontwikkelde Partos, de federatie van ngo’s in Nederland, de Power Awareness Tool. Sinds 2026 co-host ngo-federatie deze tool om het gebruik van de tool verder te stimuleren wereldwijd.
Wat doet de tool?
De PAT biedt een eerste stap richting eerlijkere besluitvorming in internationale partnerschappen. De tool helpt je om:
- Belangrijke besluitvormingsonderwerpen te identificeren en te zien wie de macht heeft.
- Misverstanden en spanningen te voorkomen die samenwerking kunnen ondermijnen.
- Open en eerlijke gesprekken te voeren over besluitvormingsprocessen.
- Afspraken te maken over hoe alle partners op een passende manier betrokken worden.
- Automatische rapportages te genereren om inzichten eenvoudig te delen.
- Gecentraliseerde informatie te gebruiken via geïntegreerde FAQ’s en bronnen over machtsbewustzijn.
- Taalflexibiliteit te benutten: de tool is beschikbaar in het Engels en Frans.
Hoe werkt het?
Maak eerst een Power Awareness Tool (PAT)-account aan. Daarmee krijg je toegang tot het PAT-dashboard, waar je als facilitator een sessie kunt starten of als deelnemer kunt aansluiten. We raden sterk aan om met een (externe) facilitator te werken die partners begeleidt in de reflectie op macht en besluitvorming.
Tijdens een PAT-sessie volg je eenvoudig de stappen:
- Kom samen met je partnerschap en start een PAT-sessie.
- Bepaal gezamenlijk de belangrijkste besluitvormingsonderwerpen.
- Reflecteer op het huidige én gewenste niveau van besluitvorming.
- Maak afspraken over concrete acties voor verandering.
Wil je meer weten?
Bekijk dan de online lancering van de Power Awareness Tool.
Krap in tijd? Gebruik dan de onderstaande tijdscodes om snel de uitleg te vinden die jij nodig hebt:
6:46 – 9:39 : Waarom is de Power Awareness tool nuttig? (3min)
9:40 – 13:29 : Wat houdt de power Awareness tool in en hoe werkt het in grote lijnen? (4min)
21:30 – 24:40 : Wat is er nieuw in de digitale versie van de PAT – voordien bestond deze enkel in een pdf versie? (3min)
26:28 – 34.10 : Hoe werkt de tool in de praktijk voor enerzijds facilitator en deelnemers? (8min)
34:33 – 35:48: Gegevensbescherming en privacy bij het gebruik van de tool (1min)
Naar de Power Awareness ToolPower Awareness Tool (pdf-version)
Sluit aan bij internationale netwerken
In 2024 lanceerden ngo-federatie en 11.11.11 een mapping van internationale netwerken die zich toespitsen op evenwaardige partnerschappen. Met deze mapping willen we onze leden aanmoedigen om in deze internationale netwerken actief te zijn om hun kennis te laten verbreden rond hoe partnerschappen evenwaardiger te maken. Door te luisteren naar alternatieve & internationale stemmen dagen we onszelf uit.
De mapping is een levende tool waar leden aanvullingen in plaatsen. Met de werkgroep ‘Dekoloniseren, evenwaardige partnerschappen & ontkokering’ hebben we aanspreekpunten aangeduid die de diverse netwerken opvolgen. Zo maken we eveneens een terugkoppeling in de werkgroep mogelijk.
Ben je zelf nog actief in andere netwerken die niet in de mapping zijn opgenomen of wil je een aanspreekpunt worden binnen de werkgroep, geef dan een seintje aan Thijs Van Laer (11.11.11) en Josfien Fraeyman. Ook bij vragen ben je van harte welkom bij ons.
Mapping netwerken evenwaardige partnerschappenWerkgroep
Sinds februari 2020 brengen ngo-federatie en 11.11.11 de leden van de werf dekoloniseren, gelijkwaardige partnerschappen & ontkokering regelmatig samen om over machtsverschuiving in partnerrelaties uit te wisselen en expertise op te bouwen, met als doel verandering in de hele sector teweeg te brengen.
Sinds 2022 zijn de drie werkgroepen geïntegreerd in 1 werkgroep ‘dekoloniseren, ontkokering & gelijkwaardige partnerschappen’.
Wil je meedoen?
Wil jij ook aan de slag rond gelijkwaardige partnerschappen binnen jouw organisatie? Weet je niet waar te beginnen of zoek je een klankbordgroep voor je ideeën? Zoek je een facilitator voor een brainstorm met collega’s over wat gelijkwaardige partnerschappen voor jouw organisatie betekent?
Neem contact met ons op en we bekijken samen welke ondersteuning we vanuit de werkgroep ‘dekoloniseren, gelijkwaardige partnerschappen & ontkokering’ kunnen bieden! Je kan op elk moment aansluiten bij de werkgroep.
Dekoloniseren
Dekoloniseren is erkennen wat uit het koloniale systeem voortvloeit, racisme bestrijden en streven naar gelijkwaardig burgerschap, evenwaardige samenwerking en inclusie.
Lees Meer
Voorbij Noord-Zuid, naar een globale aanpak
De grote uitdagingen van onze tijd – klimaat, migratie, ongelijkheid, vergrijzing, waardig werk, leefbare steden – spelen overal. De opdeling Noord-Zuid is voorbijgestreefd.
Lees Meer
Werkgroep dekoloniseren, evenwaardige partnerschappen & ontkokering Noord-Zuid
De werkgroep ‘dekoloniseren, gelijkwaardige partnerschappen & ontkokering’ brengt leden van ngo-federatie en 11.11.11 samen rond de thema’s dekoloniseren, gelijkwaardige part...
Lees Meer